Płace minimalne w Polsce - najczęściej zadawane pytania

najczęściej zadawane pytania
Czy w Polsce istnieją odrębne przepisy dotyczące wynagrodzenia minimalnego? Ile wynosi granica ubóstwa w Polsce (w złotych polskich)?
Czy obowiązujące prawo określa jedną czy też kilka stawek wynagrodzenia minimalnego? Jak często uaktualnia się wysokość poszczególnych progów ubóstwa?
Czy wysokość wynagrodzenia minimalnego jest ustalana na poziomie krajowym czy też jest ona zróżnicowana regionalnie, branżowo i/lub ze względu na kwalifikacje? Kiedy po raz ostatni zweryfikowano próg ustawowej granicy ubóstwa? 
W jaki sposób obliczana jest wysokość wynagrodzenia minimalnego?  Jaki jest stosunek procentowy wynagrodzenia minimalnego do obowiazującej ustawowej granicy ubóstwa?
Czy wynagrodzenie minimalne jest ustalone na podstawie określonej liczby przepracowanych godzin? Ilu pracowników w Polsce otrzymuje wynagrodzenie minimalne?
Czy w ustalanie wysokości wynagrodzenia minimalnego są zaangażowani przedstawiciele rządu, pracodawców i/lub związków zawodowych? W jaki sposób egzekwowany jest obowiązek wypłacania pracownikom wynagrodzenia w kwocie nie niższej od aktualnie obowiązującej płacy minimalnej?
Jaki jest tryb ustalania wynagrodzenia minimalnego? Jakim sankcjom podlega pracodawca, który wypłaca/wypłacił pracownikowi pensję w kwocie niższej niż ustalone minimum? 
Jakie elementy płacowe są zaliczane do składowych wynagrodzenia minimalnego?  Czy, i jak często, stosuje się sankcje wobec pracodawców, którzy płacą swoim pracownikom pensję w kwocie niższej niż obowiązujące wynagrodzenie minimalne?
Jak często wysokość minimalnego wynagrodzenia podlega zmianie/waloryzacji? Czy w stosowanie sankcji włączone są organizacje pracodawców i/lub związki zawodowe?
Na jakiej podstawie ustala się wysokość minimalnego wynagrodzenia? Gdzie można złożyć skargę dot. naruszenia prawa do wynagrodzenia nie niższego niż ustalone minimum? 
najczęściej zadawane pytania Płace minimalne w Polsce
Czy w Polsce istnieją odrębne przepisy dotyczące wynagrodzenia minimalnego? W Polsce minimalne wynagrodzenie za pracę ustalane jest corocznie na podstawie ustawy z dn. 10 października 2002 o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Wysokość minimalnego wynagrodzenia, podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” (http://monitorpolski.gov.pl/), w drodze obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów do 15 września każdego roku.
Czy obowiązujące prawo określa jedną czy też kilka stawek wynagrodzenia minimalnego? W Polsce obowiązuje jedna stawka wynagrodzenia minimalnego dla wszystkich pracowników. 
Czy wysokość wynagrodzenia minimalnego jest ustalana na poziomie krajowym czy też jest ona zróżnicowana regionalnie, branżowo i/lub ze względu na kwalifikacje? Według obecnie obowiązujących przepisów wynagrodzenie minimalne jest ustalane  na poziomie krajowym, bez zróżnicowania regionalnego czy branżowego. Dla osób, które podjęły pracę po raz pierwszy minimalne wynagrodzenie w pierszym roku pracy  jest  o 20% niższe od aktualnie obowiązującej stawki krajowej (czyli stanowi 80% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ogłoszonego w „Monitorze Polskim”).
W jaki sposób obliczana jest wysokość wynagrodzenia minimalnego?  W przypadku większości pracowników pełnoetatowych wynagrodzenie minimalne jest ustalane co miesiąc, na podstawie przysługujących pracownikowi składników pensji i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, które Główny Urząd Statystyczny zaliczył do wynagrodzeń osobowych. W pewnych okolicznościach ustawa nakazuje uzupełnienie przysługującego pracownikowi wynagrodzenia miesięcznego do wysokości aktualnie obowiazującej płacy minimalnej w postaci wyrównania. Jest to konieczne wtedy, gdy w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika jest niższe od poziomu minimalnego z uwagi na: (a) terminy wypłat niektórych składników wynagrodzenia lub (b) rozkładu czasu pracy. U osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasie pracy pensję minimalną wyznacza się proporcjonalnie do wymiaru etatu. Pracownikom wynagradzanym według stawek godzinowych wyrównanie wypłaca się za każdą przepracowaną godzinę. Wyrównanie stanowi  różnicę pomiędzy wysokością "minimalnego" wynagrodzenia godzinowego (obliczanego poprzez podzielenie wysokości wynagrodzenia minimalnego poprzez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru pracy), a wysokością wynagrodzenia pracownika w danym miesiącu przeliczoną na godzinę pracy. 
Czy wynagrodzenie minimalne jest ustalone na podstawie określonej liczby przepracowanych godzin? Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wspomina o "pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy". Według przepisów Kodeksu Pracy, dla większości pracowników, "czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy" (Art. 129, §1). A "tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym" (Art. 131, §1).
Czy w ustalanie wysokości wynagrodzenia minimalnego są zaangażowani przedstawiciele rządu, pracodawców i/lub związków zawodowych? Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę jest corocznie przedmiotem negocjacji w ramach Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych. Członkami Komisji Trójstronnej są: przedstawiciele rządu, imiennie wskazani przez premiera, przedstawiciele reprezentatywnych organizacji związkowych oraz przedstawiciele reprezentatywnych organizacji pracodawców. W chwili obecnej ze strony związkowej członkami TK są: NSZZ "Solidarność", Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych i Forum Związków Zawodowych. Ze strony pracodawców: Konfederacja Lewiatan, Pracodawcy RP, Związek Rzemiosła Polskiego oraz Business Centre Club. Głos doradczy w pracach Komisji mają: przedstawiciele samorządu terytorialnego, Prezes Narodowego Banku Polskiego oraz Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. 
Jaki jest tryb ustalania wynagrodzenia minimalnego? Rada Ministrów do dnia 15 czerwca każdego roku, przedstawia Trójstronnej Komisji propozycję wysokości minimalnego wynagrodzenia w roku następnym wraz z terminem zmiany wysokości tego wynagrodzenia. Po otrzymaniu tych propozycji Komisja Trójstronna ma miesiąc na uzgodnienie wysokości minimalnego wynagrodzenia. Jeżeli związki zawodowe, pracodawcy i strona rządowa nie osiągną porozumienia w tym terminie (tj. do 15 lipca), Rada Ministrów do 15 września sama ustala wysokość minimalnego wynagrodzenia wraz z terminem zmiany tej wysokości, w drodze rozporządzenia. Wysokość wynagrodzenia minimalnego ustalnego przez Radę Ministrow, nie może być niższa od tej która była przedmiotem negocjacji Komisji Trójstronnej.
Jakie elementy płacowe są zaliczane do składowych wynagrodzenia minimalnego?  Wynagrodzenia minimalne stanowi sumę składników wynagrodzenia i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, które Główny Urząd Statystyczny zaliczył do wynagrodzeń osobowych. Są to m.in.  dodatki za staż pracy i inne dodatki, np. funkcyjne, za warunki pracy, za znajomość języków itp., nagrody i premie regulaminowe, wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia, dodatek wyrównawczy wypłacany pracownikom, których wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika nie uwzględnia się: wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, nagrody jubileuszowej oraz odprawy pieniężnje przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę.
Jak często wysokość minimalnego wynagrodzenia podlega zmianie/waloryzacji? Wysokość wynagodzenia minimalnego jest ustalana raz w roku (od dn. 1 stycznia), jeśli wskaźnik cen prognozowany na rok następny wynosi mniej niż 105%. Jeśli wskaźnik cen prognozowany na rok następny wynosi co najmniej 105%, ustala się dwa terminy zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia: od dnia 1 stycznia i od dnia 1 lipca.
Na jakiej podstawie ustala się wysokość minimalnego wynagrodzenia? W/g ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, wysokość minimalnego wynagrodzenia ustala się w oparciu o informacje przedstawione przez Radę Ministrów, a dotyczące, mi.in., wkaźnika cen w roku poprzednim, prognozowanych na rok następny wskaźniku cen oraz wskaźniku przeciętnego wynagrodzenia,  wydatkach gospodarstw domowych w roku poprzednim, informację o poziomie życia różnych grup społecznych oraz informację o warunkach gospodarczych państwa. 
Ile wynosi granica ubóstwa w Polsce (w złotych polskich)? Ustawowa granica ubóstwa, czyli kwota dochodów, która zgodnie z obowiązującą ustawą o pomocy społecznej uprawnia do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego, ogłaszana w ustawie o pomocy społecznej,  wynosi obecnie: (a) 542 PLN dla osoby samotnie gospodarującej, oraz (b) 456 PLN dla osoby w rodzinie. Ustawowa granica ubóstwa podlega weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań progu interwencji socjalnej (minium egzystencji) dokonywanych przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.  Instytut Pracy i Spraw Socjalnych szacuje również wysokość minimum socjalnego. Wartość obu wskaźników - minimum egzystencji oraz minimum socjalnego szacowane są dla różnych typów gospodarstw domowych, w tym gospodarstw pracowniczych  (1- do 5-osobowych) oraz emeryckich (1- lub 2-osobowych).
Jak często uaktualnia się wysokość poszczególnych progów ubóstwa? IPiSS szacuje wartości minimum socjalnego dla miesięcy: marzec, czerwiec, wrzesień i grudzień oraz na podstawie danych średniorocznych.  Szacunki minimum egzystencji prowadzone są na podstawie danych średniorocznych; ustawowa linia ubóstwa podlega weryfikacji co 3 lata.
Kiedy po raz ostatni zweryfikowano próg ustawowej granicy ubóstwa?  Ustawowa granica ubóstwa, czyli kwota dochodów, która zgodnie z obowiązującą ustawą o pomocy społecznej uprawnia do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego była po raz ostatni weryfikowana w lipcu 2012 r.
Jaki jest stosunek procentowy wynagrodzenia minimalnego do obowiazującej ustawowej granicy ubóstwa? Stosunek wynagrodzenia minimalnego do granicy ubóstwa jest trudny do oszacowania, ponieważ zależy m.in. od typu gospodarstwa domowego wybranego do obliczeń. Poza tym kwota wynagrodzenia minimalnego jest podawana w wysokości brutto (tj. zawiera w sobie odprowadzane przez pracodawcę składki, np. na ubezpieczenie zdrowotne, i zaliczki na podatek dochodowy), a  kryterium dochodowe dla osoby (w rodzinie) stanowiące warunek niezbędny ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, to przychody pomniejszone o podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ta różnica sprawia, iż oba wskaźniki trudno ze sobą porównywać.
Ilu pracowników w Polsce otrzymuje wynagrodzenie minimalne? W/g Rocznika statystycznego opublikowanego przez Główny Urząd Statystyczny w 2012, w 2010 roku 8.6% pracowników zatrudnionych w gospodarce narodowej otrzymało wynagrodzenie mniejsze lub równe 1417,- zł, przy czym kwota 1417 zł przekraczała wysokość ówcześnie obowiązującego wynagrodzenia minimalnego o ok. 100 zł, a statystyki GUS obięły pracujących w pełnym jak i w niepełnym wymiarze godzin. Można więc przyjąć, iż w roku 2010 odsetek zatrudnionych w gosp. narodowej otrzymujących wynagrodzenie minimalne był niższy niż 8.6%. 
W jaki sposób egzekwowany jest obowiązek wypłacania pracownikom wynagrodzenia w kwocie nie niższej od aktualnie obowiązującej płacy minimalnej? Nad przestrzeganiem praw pracowniczych, w tym prawa do wynagrodzenia minimalnego czuwa Państwowa Inspekcja Pracy (PiP). Postępowanie wobec pracodawcy, który wypłacił swojemu procownikowi pensję niższą niż ustalone minimum może być wszczętne na wniosek poszkodowanego pracownika lub w trakcie rutynowej kontroli przeprowadzonej przez PIP. 
Jakim sankcjom podlega pracodawca, który wypłaca/wypłacił pracownikowi pensję w kwocie niższej niż ustalone minimum?  Wynagrodzenie poniżej płacy minimalnej jest naruszeniem praw pracowniczych i jako takie podlega karze przewidzianej w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 282 § 1 pkt 1 K.p. kto, wbrew obowiązkowi nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi albo uprawnionemu do tego świadczenia członkowi rodziny pracownika, wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia bezpodstawnie obniża albo dokonuje bezpodstawnych potrąceń, podlega karze grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł. Uwaga: jeśli pracodawca złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika, jego czyn może być zakwalifikowany jako przestępstwo, a nie tylko wykroczenie, i jako takie podlegać karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (art. 218 § 1a K.k). Tym, co decyduje o zakwalifikowaniu  naruszenia praw pracowniczych jako przestępstwa, a nie wykroczenia, jest wystąpienie elementu złośliwości lub uporczywości w zachowaniu pracodawcy. Jeśli pracodawca nie ponosi winy za nieterminowe wypłacanie wynagrodzeń pracownikom, gdyż doszło do tego z przyczyn niezależnych od niego, to nie ponosi odpowiedzialności karnej z tego tytułu.
Czy, i jak często, stosuje się sankcje wobec pracodawców, którzy płacą swoim pracownikom pensję w kwocie niższej niż obowiązujące wynagrodzenie minimalne? W 2012 r. Państwowa Inspekcja Pracy wydała 10.1 tys. decyzji nakazujących wypłatę wynagrodzeń lub innych świadczeń ze stosunku pracy. Decyzje te dotyczyły należności dla 158, 8 tys. pracowników (na ok 15 500 tysięcy pracowników).
Czy w stosowanie sankcji włączone są organizacje pracodawców i/lub związki zawodowe? Nie. 
Gdzie można złożyć skargę dot. naruszenia prawa do wynagrodzenia nie niższego niż ustalone minimum?  Skargi dot. naruszenia praw pracowniczych, w tym niewypłacenia przez pracodawcę wynagrodzenia za pracę lub wypłacenie wynagrodzenia niższego od uzgodnionego, można złożyć do Państwowej Inspekcji Pracy.
Cite this page © WageIndicator 2017 - Twojezarobki.com - Płace minimalne w Polsce - najczęściej zadawane pytania